De nieuwsgierigheid van mensen voeden. Hen verrassen met iets nieuws. En het ongehoorde een podium geven. Daarvoor staat November Music, een tiendaags muziekfestival in ’s-Hertogenbosch. Marieke Hopman is Artistiek Directeur van November Music en is dit jaar op Beholders voor een Guest Doc. Ze vertelt over experimenteren, inspireren en vooral: eigenheid. “Bij jezelf blijven, je eigen kracht blijven zien, dat is zó belangrijk.”

Eerst even wat context: wat is November Music?
Marieke Hopman: “November Music is een tiendaags festival voor nieuwe en hedendaagse muziek, op allerlei locaties in het centrum van ’s-Hertogenbosch. De genres die wij programmeren zijn heel divers en ons programma gaat van een intieme solo voor 20 mensen tot een concert in een grote zaal voor 900 man. Het liefst programmeren wij muziek die tussen de genres in hangt, tegen een bepaald genre aan schuurt of ervan afgeleid is; geen muziek die netjes in een hokje past. Wij programmeren graag met een beetje risico, maar altijd met een waanzinnige kwaliteit. We geven ook ieder jaar compositieopdrachten aan gevestigde of beginnende componisten, waarvan het resultaat uiteraard te beluisteren is op ons festival.”

“Bovendien hebben we verschillende aanvullende programma’s, zoals schoolconcerten, participatieprojecten, een studentendag voor conservatoria, conferenties met betrekking tot hedendaagse muziek en sociaal-maatschappelijke projecten, bijvoorbeeld rondom dementie. Het is echt een breed scala aan concerten en activiteiten. Dit jaar vindt de 34^e editie plaats, van 20 t/m 29 november.”

Hoe passen November Music en Beholders bij elkaar?
“Heel goed; wij herkennen heel veel van jullie ideeën en visie! Het idioom van Beholders past qua inhoud heel goed bij wat wij op muzikaal gebied doen. Ik heb het dan vooral over het presenteren van documentaires, of in ons geval muziek, waar je anders niet zo snel mee in aanraking komt. Het ongehoorde een podium geven, nichemarkten opzoeken, verhalen vertellen buiten de bioscoop om. Of in ons geval: buiten de geijkte concertzalen of de radio. Tegelijkertijd willen we beide, als festival, wel context bieden aan de bezoeker, zodat men enigszins weet waar men naar gaat kijken of luisteren.”

“Net als Beholders, vinden wij het waardevol als het publiek dicht bij de maker komt.”

“Ook zie ik veel in de manier waarop we als festivals met makers omgaan. Allebei bewegen we heel erg mee met wat de maker wil. En vinden we het waardevol als het publiek dicht bij de maker komt. Dat hebben jullie met documentairemakers, en wij met componisten. Daarom bieden wij, net als jullie, gesprekken aan bij de muziekstukken die wij programmeren. Soms is dat een inleiding door een maker, soms een nagesprek. Maar het idee erachter is hetzelfde: de maker een stem geven naar het publiek toe.”

Hoe ziet de samenwerking tussen Beholders en November Music eruit?
“Vanuit November Music hebben we Willem en Frits, de programmeurs van Beholders, gevraagd om mee te denken over films waarin muziek een grote rol speelt. In samenwerking met Jan van den Brink, Programmeur Film bij de Verkadefabriek, en onze programmeurs, hebben we ervoor gekozen om tijdens de komende editie van November Music de films Dust Chorus en Tuba Thieves te vertonen. We organiseren daarbij een gezamenlijk nagesprek, waarbij we als festivals beide voor een gesprekspartner zorgen: één gesprekspartner vanuit het perspectief film, die door Beholders voorgedragen wordt, en één vanuit het perspectief muziek, die wij voordragen. Zo gaan we het nagesprek vanuit verschillende invalshoeken voeren.”

“Overigens zie ik nog véél meer mogelijkheden voor samenwerking. Zo was Jan van den Brink vanuit de Verkadefabriek ook enthousiast over Beholders; hij ziet wel samenwerkingsvormen voor zich. Daarnaast kan ik me bijvoorbeeld een vorm voorstellen waarin we componisten koppelen aan filmmakers, zodat ze samen nieuw werk kunnen creëren. En dat is één van de vele ideeën. Film en muziek zijn zo nauw met elkaar verbonden, daar kan van alles ontstaan. Ik weet niet hoe het zich ontpopt, maar hier zit héél veel potentie in!”

Tof! En daarnaast is er dus óók een samenwerking tijdens Beholders…
“Ja, precies, dat is de Guest Doc die ik dit jaar ga doen tijdens jullie festival.”

Kun je een tipje van de sluier oplichten over de film die je daarvoor gekozen hebt?
“De film gaat vooral over eigenheid, over jezelf durven te zijn. Het is een enorm inspirerende film over de manier waarop kunst je helpt om je autonomie te bewaren. Kunst als uitingsvorm van wie je bent. En uiteraard is het een documentaire met veel muziek erin; de muziek speelt een belangrijke rol. Bovendien kijkt de film heel prettig en is deze heel laagdrempelig.”

Dus je kunt de film ook kijken als je geen muziek- of kunstkenner bent?
“Ja, zeker! Deze documentaire is leuk en goed te volgen voor iedereen. En er zit veel humor in. De film behandelt een thema dat iedereen zal herkennen; een visie op het leven die voor iedereen waardevol is.”

Waarom vind je dit thema, je eigenheid behouden, belangrijk?
“Omdat juist dát zo moeilijk is in deze tijd. We leven in een wereld waarin je de dingen volgens de regels moet doen, anders ben je raar. We raken het ontwend dat je anders mág zijn, maar bij jezelf blijven en je eigen kracht blijven zien, ook als daar kritiek van anderen bij komt kijken, dat is zó belangrijk. Iedereen heeft het in zich om creatief te zijn en zich te onderscheiden van anderen, maar tegelijkertijd durven we niet. Terwijl we het in deze wereld heel erg nodig hebben dat iedereen gewoon mag zijn. Dat we niet vervreemd raken van onszelf, hoe vreemd anderen ons ook vinden.”

“In deze wereld hebben we het heel erg nodig dat iedereen gewoon mag zíjn.”

“Daarmee kom ik terug op de missie van November Music: wij programmeren juist niet de standaard genres, maar liever de afwijkende, experimentele, misschien ‘vreemde’ muziek. Omdat we die eigenheid ook bij makers toejuichen. En het mooie is: hoewel mensen dit niet verwachten, is onze experimentele muziek vaak heel toegankelijk. Het enige wat nodig is, is dat je je openstelt. Laat je eens verrassen, hoe leuk is dat? Het onbekende schrikt vaak af, maar als we allemaal alleen maar dingen horen of zien die we al kennen, dan ontstaat er een vreselijke vervlakking van de maatschappij. Daarom brengen jullie, net als wij, verhalen die een ander perspectief bieden. Ik zie het als onze taak, als Beholders en November Music, om de nieuwsgierigheid van mensen te blijven voeden. Om mensen te inspireren. Want als je nieuwsgierig blijft, maakt dat je rijker als mens.”

Nieuwsgierig naar November Music? Kijk op www.novembermusic.net.